Tâm Kịch Tại Việt Nam: Một Hành Trình Đang Được Viết Tiếp
Trong nhiều thập kỷ qua, các phương pháp trị liệu và phát triển con người dựa trên trải nghiệm đã dần được biết đến tại Việt Nam. Cùng với sự phát triển của ngành tâm lý học ứng dụng, nhu cầu tìm kiếm những cách tiếp cận sâu sắc hơn với cảm xúc, mối quan hệ và quá trình chữa lành ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh đó, Tâm Kịch (Psychodrama) đang từng bước hiện diện như một phương pháp giàu tính trải nghiệm, kết nối và sáng tạo.
Dù vẫn còn là một lĩnh vực tương đối mới so với nhiều quốc gia khác, hành trình của Tâm Kịch tại Việt Nam đang được hình thành bởi những người tiên phong, những cộng đồng học tập và những cá nhân tin vào sức mạnh của sự gặp gỡ giữa con người với con người.
Những Bước Chân Đầu Tiên
So với lịch sử hơn một thế kỷ của Tâm Kịch trên thế giới, sự hiện diện của phương pháp này tại Việt Nam còn khá trẻ.
Những tiếp xúc đầu tiên với Tâm Kịch thường diễn ra thông qua các chuyên gia quốc tế, các chương trình đào tạo ngắn hạn, hội thảo chuyên đề hoặc các nhà thực hành Việt Nam từng học tập và làm việc ở nước ngoài.
Ban đầu, Tâm Kịch chủ yếu được giới thiệu trong các cộng đồng chuyên môn về tư vấn tâm lý, trị liệu tâm lý, công tác xã hội và phát triển con người. Nhiều người tiếp cận phương pháp này từ sự tò mò nghề nghiệp: Điều gì khiến một phương pháp sử dụng hành động và sân khấu lại có thể tạo ra những chuyển hóa tâm lý sâu sắc?
Dần dần, những trải nghiệm trực tiếp trong các workshop và nhóm thực hành đã giúp nhiều người nhận ra rằng Tâm Kịch không phải là biểu diễn, mà là một phương pháp gặp gỡ chính mình và người khác thông qua hành động.
Từ Kiến Thức Đến Trải Nghiệm
Một trong những thách thức khi giới thiệu Tâm Kịch tại Việt Nam là bản chất trải nghiệm của phương pháp.
Khác với những mô hình học tập chủ yếu dựa trên lý thuyết, Tâm Kịch khó có thể được hiểu đầy đủ chỉ qua sách vở hay bài giảng.
Những khái niệm như:
- Hoán đổi vai (Role Reversal)
- Người đồng hành (Double)
- Tấm gương (Mirror)
- Tính tự phát (Spontaneity)
- Tele
- Trắc nghiệm xã hội (Sociometry)
thường chỉ thực sự trở nên sống động khi được trải nghiệm trong một nhóm.
Chính vì vậy, sự phát triển của Tâm Kịch tại Việt Nam gắn liền với các workshop thực hành, các nhóm học tập và những không gian nơi con người có thể trực tiếp tham gia vào quá trình trải nghiệm.
Một Ngôn Ngữ Mới Cho Sự Kết Nối
Tâm Kịch mang đến một cách tiếp cận khác với đời sống tâm lý.
Trong một nền văn hóa nơi nhiều người được dạy cách kiềm chế cảm xúc hoặc ưu tiên thích nghi với tập thể, việc được mời gọi bước vào trải nghiệm của chính mình có thể vừa mới mẻ vừa đầy ý nghĩa.
Thông qua hành động, hình ảnh và tương tác, những điều khó diễn đạt bằng lời đôi khi có cơ hội được nhìn thấy rõ hơn.
Một mối quan hệ gia đình.
Một mất mát chưa được gọi tên.
Một cuộc đối thoại chưa từng diễn ra.
Một phần bản thân đã bị bỏ quên từ lâu.
Những điều ấy có thể xuất hiện trên sân khấu Tâm Kịch không phải để được phân tích, mà để được gặp gỡ.
Sự Giao Thoa Với Văn Hóa Việt Nam
Điều thú vị là dù có nguồn gốc từ phương Tây, nhiều giá trị cốt lõi của Tâm Kịch lại có những điểm giao thoa với văn hóa Việt Nam.
Đó là sự coi trọng mối quan hệ.
Là ý thức về cộng đồng.
Là niềm tin rằng con người tồn tại trong kết nối với người khác.
Trong Tâm Kịch, sự chữa lành không diễn ra một cách đơn độc. Nhóm trở thành nhân chứng, người đồng hành và nguồn lực cho quá trình khám phá của mỗi cá nhân.
Điều này tạo nên những cộng hưởng đáng chú ý trong bối cảnh văn hóa vốn đề cao tính liên kết và tính cộng đồng như Việt Nam.
Đồng thời, Tâm Kịch cũng mang đến những cơ hội mới để thực hành sự hiện diện, đối thoại chân thật và khả năng lắng nghe những khác biệt trong các mối quan hệ.
Những Lĩnh Vực Ứng Dụng Tâm Kịch Tại Việt Nam
Cùng với sự phát triển của cộng đồng thực hành, Tâm Kịch đang dần được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau:
Tư vấn và trị liệu tâm lý
Tâm Kịch được sử dụng như một phương pháp hỗ trợ thân chủ khám phá cảm xúc, nhận thức, mối quan hệ, phát triển cá nhân, các trải nghiệm đã từng gây bất lợi.
Giáo dục và đào tạo
Các kỹ thuật của Tâm Kịch có thể hỗ trợ phát triển khả năng thấu cảm, giao tiếp, nhận thức bản thân và kỹ năng làm việc nhóm.
Công tác xã hội và phát triển cộng đồng
Những phương pháp làm việc nhóm của Tâm Kịch và Sociometry tạo điều kiện cho việc xây dựng sự kết nối, tăng cường sự tham gia và khám phá các động lực nhóm.
Phát triển cá nhân
Ngày càng có nhiều workshop trải nghiệm được tổ chức dành cho những người quan tâm đến việc hiểu bản thân, phát triển các mối quan hệ và mở rộng khả năng hiện diện trong cuộc sống.
Một Cộng Đồng Đang Hình Thành
Có lẽ điều đáng chú ý nhất về Tâm Kịch tại Việt Nam hiện nay không phải là số lượng chương trình hay quy mô hoạt động.
Đó là sự xuất hiện của một cộng đồng đang từng bước được hình thành.
Một cộng đồng gồm những nhà tâm lý học, nhà trị liệu, nhân viên công tác xã hội, nhà giáo dục, người làm phát triển con người và những cá nhân quan tâm đến hành trình khám phá bản thân.
Họ đến với Tâm Kịch từ những con đường khác nhau.
Nhưng cùng gặp nhau ở sự quan tâm đến tính người, đến mối quan hệ và đến khả năng chuyển hóa thông qua trải nghiệm.
Hướng Tới Tương Lai
Tâm Kịch tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn phát triển.
Nhiều cơ hội vẫn đang mở ra:
- Đào tạo chuyên sâu cho các nhà thực hành.
- Xây dựng mạng lưới chuyên môn.
- Dịch thuật và phát triển tài liệu tiếng Việt.
- Kết nối với cộng đồng Tâm Kịch quốc tế.
- Nghiên cứu và ứng dụng trong các bối cảnh văn hóa địa phương.
Như chính tinh thần của Tâm Kịch, đây không phải là một hành trình đã hoàn tất.
Đó là một hành trình đang tiếp tục được đồng sáng tạo bởi những người thực hành, những người học và những người tìm kiếm những cách thức mới để gặp gỡ chính mình và người khác.
Có thể nói rằng lịch sử của Tâm Kịch tại Việt Nam vẫn đang được viết.
Và mỗi cuộc gặp gỡ chân thật, mỗi nhóm học tập, mỗi workshop trải nghiệm, mỗi nhà thực hành mới bước vào lĩnh vực này đều đang góp thêm một dòng vào câu chuyện ấy.
Dấu Ấn Phát Triển Tâm Kịch tại Việt Nam:
Những chuyên đề đào tạo đầu tiên do Newhope - Viện tâm kịch Việt Nam tổ chức:
- Tâm kịch & Thanh Thiếu Niên 03/2026
- Tâm kịch và Sinh học thần kinh ở người gặp sang chấn 3/2025
- Through the Mirror: Role Theory Expanded 4/202
- Trải nghiệm và thực hành cơ bản - Tâm Kịch Nhân Văn (Humanistic Psychodrama) | 09/2025
- Và các chương trình đào tạo từ chuyên gia trong nước. (Vui lòng liên hệ NewHope để biết thêm chi tiết)
Các chuyên gia quốc tế đã giảng dạy: Mario cossa, Sue Daniel, Jochen Becker-Ebel
Cộng đồng thực hành Tâm kịch hiện nay:
- Tâm lý Lumos (trụ sở ở Hồ Chí Minh, thông tin chi tiết ở đây.)
- Cái tổ nhỏ (trụ sở ở Hồ Chí Minh, thông tin chi tiết ở đây.)
- Viện tâm kịch Việt Nam (trụ sở ở Hồ Chí Minh, thông tin chi tiết ở đây)
- Tâm kịch Việt Nam (trụ sở ở Hà Nội, thông tin chi tiết ở đây)
- Và những nhà thực hành cá nhân khác.
Workshop online nhằm giới thiệu về tâm kịch cho người quan tâm:
- https://www.facebook.com/events/1466554074730147
- https://www.facebook.com/events/1025666949890447
- https://www.facebook.com/events/1624673348598213




.png)



