"Acting Out" dành cho Thanh thiếu niên
Dưới đây là bài tóm tắt chuyên nghiệp về dự án nghiên cứu "Acting Out: A Pilot Project in Drama Therapy with Adolescents" - "Dự án Trị liệu Kịch nghệ "Acting Out" dành cho Thanh thiếu niên" của tác giả Mario Cossa (1992)
Tổng quan Dự án Trị liệu Kịch nghệ "Acting Out" dành cho Thanh thiếu niên
Tác giả: Mario Cossa, TEP. Nguồn: The Arts in Psychotherapy, Vol. 19, pp. 53–55, 1992.
1. Giới thiệu và Bối cảnh
Dự án "Acting Out" được hình thành vào tháng 1 năm 1989 và chính thức triển khai vào tháng 9 cùng năm, hướng đến đối tượng thanh thiếu niên từ nhiều nền tảng xã hội khác nhau. Đây là một mô hình thí điểm kết hợp giữa tiếp cận nghệ thuật biểu đạt (expressive arts) trong trị liệu nhóm với việc đào tạo và biểu diễn kịch ứng tác (improvisational theatre) có định hướng vấn đề và tương tác với khán giả.
2. Mục tiêu cốt lõi
Mục tiêu hàng đầu của dự án là xây dựng một môi trường trao quyền (empowering environment) cho người trẻ. Thông qua đó, chương trình hướng tới:
- Nâng cao lòng tự trọng và phát triển kỹ năng giao tiếp.
- Tạo dựng một văn hóa nhóm đồng đẳng lành mạnh.
- Khơi gợi và xử lý các vấn đề thuộc về vô thức.
- Hỗ trợ thanh thiếu niên khám phá các lựa chọn trong cuộc sống, xem xét hệ quả của các quyết định và kết nối tích cực với cộng đồng.
3. Cấu trúc và Phương pháp Luận
Chương trình được thiết kế kéo dài từ 30 đến 35 tuần. Trong năm thứ hai, các khía cạnh trị liệu đã được tích hợp trực tiếp vào khung đào tạo kịch nghệ thay vì tách biệt thành các nhóm riêng lẻ.
Phương pháp luận của dự án dựa trên các trụ cột lý thuyết chính:
- Điểm tập trung (Point of Focus): Dựa trên công việc của Viola Spolin, kỹ thuật này giúp học viên xóa bỏ những định kiến ("cái đã biết"), kết nối với trực giác và phá vỡ các rào cản tâm lý giữa cá nhân với chính mình và người khác.
- Kịch ứng tác (Improvisation): Dự án ưu tiên kịch ứng tác hơn kịch bản có sẵn vì trong hình thức này, người diễn tạo ra và biểu diễn bằng chính bản thân/cơ thể của họ. Khi "cái tôi" chính là chất liệu sáng tạo và được khán giả tán thưởng, tác động lên hình ảnh cá nhân là cực kỳ mạnh mẽ.
- Khoảng cách thẩm mỹ (Aesthetic Distance): Sử dụng tâm kịch (psychodrama), xã hội kịch (sociodrama) và đóng vai như những công cụ hiểu biết cá nhân. Học viên có thể làm việc cởi mở hơn khi các vấn đề cá nhân được phóng chiếu (projected) lên nhân vật, tạo ra khoảng cách an toàn để khám phá các giải pháp mới cho những kịch bản đời thực cũ kỹ.
.
4. Tác động Cộng đồng và Hiệu quả Lâm sàng
"Acting Out" không chỉ dừng lại trong phòng trị liệu mà còn đưa các buổi biểu diễn ra cộng đồng như một "nghi lễ trưởng thành". Khán giả có thể đặt câu hỏi cho nhân vật hoặc trực tiếp tham gia vào cảnh diễn để cùng giải quyết vấn đề. Trong hai năm đầu, dự án đã tiếp cận hơn 5.500 người tại 40 địa điểm khác nhau, giải quyết các chủ đề nóng hổi như lạm dụng chất gây nghiện, HIV/AIDS, lạm dụng tình dục và áp lực xã hội.
Bằng chứng lâm sàng (Case Study): Trường hợp tiêu biểu là Maria, một thiếu niên 16 tuổi từng bị lạm dụng. Thông qua một tình huống ứng tác về quấy rối tình dục dưới sự hỗ trợ của nhà trị liệu, cô đã học được cách thiết lập ranh giới và kiểm soát tình huống ngay trên sân khấu. Sự chuyển hóa này sau đó đã lan tỏa ra đời thực, giúp cô trở nên mạnh mẽ, tự lập kế hoạch chuyển nơi ở và trở thành người đầu tiên trong gia đình vào đại học. Maria đúc kết: "Điều quan trọng nhất tôi học được là làm thế nào để ngừng làm một nạn nhân".
5. Đánh giá và Kết luận
Trong năm thứ hai, dự án đã sử dụng bảng kiểm kê tự nhận thức của trẻ em (Piers-Harris Children’s Self-Concept Inventory) kết hợp phỏng vấn sâu để đánh giá. Kết quả cho thấy sự chuyển biến rõ rệt về thái độ và hành vi của các thành viên. Một điểm đáng lưu ý là hiệu quả của việc truyền thông đồng đẳng: khán giả học sinh tiếp nhận thông tin từ những người cùng trang lứa biểu diễn hiệu quả hơn nhiều so với từ giáo viên. Hiện nay, dự án đã chuyển sang hoạt động dưới sự bảo trợ của cơ quan dịch vụ lạm dụng chất gây nghiện khu vực Monadnock để tiếp tục mở rộng quy mô đến các trường học và cộng đồng khác.
[Để nhận full tài liệu, bạn có thể email về tamkichvietnam@gmail.com]
Ảnh mang tính chất minh hoạ. nguồn ảnh: https://scienceline.org/2016/02/acting-out/
.png)
